Wstęp

Do utworzenia odpowiedniej struktury danych z rastra DEM konieczne jest zastosowanie kilku operacji. Przygotowanie pliku DEM jest ważne, ponieważ może zawierać on błędy. Samo utworzenie zlewni nie jest bardzo skomplikowane.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek błędów sprawdź, czy foldery lub pliki nie zawierają spacji (również te, które prowadzą do plików) lub polskich znaków. Plik DEM można pobrać tutaj. Po pobraniu, pliki należy wypakować i umieścić w tym samym folderze.

DEM to angielski skrót od NMT, czyli Numerycznego Modelu Terenu. Przykładowy plik wygląda w następujący sposób:

NMT-przykład

Po zastosowaniu skali hipsometrii ten sam model jest nieco lepiej przyswajalny dla oka 🙂

Pliki NMT zawierają błędy, np. w postaci zagłębień bezodpływowych. Trzeba je zniwelować, aby uzyskać odpowiednią strukturę. Na terenach staroglacjalnych teoretycznie nie istnieją zagłębienia bezodpływowe, powinny zostać zdenudowane. W przypadku obszaru młodoglacjalnego, wgłębień będzie znacznie więcej.

Usuwanie zagłębień bezodpływowych

Na początek trzeba wyznaczyć miejsca drenarzu, czyli odpływu wody ze zlewni. Korzystamy z algorytmów dostępnych w QGIS’ie. Aby to zrobić klikamy kolejno Geoprocesing -> Narzędzia. Następnie, wyszukujemy narzędzia zaznaczonego na obrazku poniżej. Zwróć uwagę na to, aby na dole okna wybrać interfejs zaawansowany.

wyrownanie_rzezby

Okno wypełniamy w następujący sposób i klikamy Run:

siec_drenazu

Kolejną operacją jaką należy wykonać na pliku, jest wyrównanie rzeźby zlewni, czyli usunięcie wszelkich niecek bezodpływowych.

  •  Wyszukujemy wtyczki Fill Sinks, również z wybraną opcją Advanced iterface (na dole okna wyszukiwania).
  •  Uruchamiamy wybrany algorytm i uzupełniamy jak poniżej. Wykonujemy plik i gotowe.
Fill10

Warto zmienić nazwę warstwy powstałego rastra. Klikamy prawym klawiszem myszy -> zmień nazwę: Filled DEM i zmieniamy ją np. na Filled10. W poradniku nazwa nie została zmieniona.

Tworzenie sieci spływu

Tworzenie sieci spływu utworzymy wykorzystując algorytm Catchment Area (flow tracing). Okno wypełniamy w następujący sposób:

Czytaj dalej!  Wydruk w QGIS
siec_splywu

Powinna powstać taka sieć.

siec_splywu_przyklad

Tworzenie sieci rzecznej

Algorytm  Chanel network pozwala utworzyć sieć rzeczną wykorzystując raster DEM. Wypełnij okno jak poniżej.

siec_rzeczna1

Utworzona sieć rzeczna zawiera bardzo dużo cieków, zostaną one zgeneralizowane pod koniec poradnika.

Tworzenie zlewni rzecznej

To już przed ostatni krok do końca. Jako Elevation wybieramy nasz raster z usuniętymi obszarami bezodpływowymi. Threshold pozostawiamy bez zmian. Odznaczamy wszystkie opcje, z wyjątkiem ostatnich dwóch, które utworzą nam wektor z granicą zlewni oraz punkty dotyczące charakterystyki miejsca w zlewni, tzn. odpływu, dopływu itp.zlewnia

Przygotowanie mapy

Ostatecznym krokiem jest przygotowanie mapy np. do druku. Zostawiamy włączone trzy warstwy: warstwę zlewni, punktów i sieci rzecznej (Chanel Network).

Wykonujemy następujące kroki:

  •  Prawym na warstwę zlewni -> właściwości
  •  Wybieramy zakładkę styl
  •  Klikamy na proste wypełenienie
  •  Wypełniamy kolorem przeźroczystym, natomiast obrys ustawiamy na czerwony
  •  Klikamy ok

Aby uprości warstwę sieci rzecznej wykonujemy kroki:

  •  wybieramy właściwości warstwy z siecią rzeczną
  •  następnie zakładkę styl
  •  wybieramy symbol stopniowy
  •  w pole kolumna zaznaczamy Order
  •  Ustawiamy dwa przedziały (jeśli przedziały nie utworzą się automatycznie, klikamy klasyfikuj)
  •  Klikamy dwa razy na kolumnę wartości (pierwszy wiersz) i ustawiamy:
przedzial
  •  Wyłączamy pierwszy wiersz w przedziale tabeli i klikamy ok

W ten sposób dobrnęliśmy do końca. Efekt powinien być taki:

efekt

Napisane przez: Mariusz Kupczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *